Patrzymy na niebo – maj 2012

Maj 1, 2012 in obserwacje

Wenus nadal dominuje, Mars również wysoko na niebie

Na zachodnim niebie wciąż dominuje Wenus – to najjaśniejsza „gwiazda”, która jako pierwsza pojawia się na zachodnim niebie. Mars także jest wciąż wysoko na niebie, w konstelacji Lwa.

Wieczorami coraz wyżej wspina się Saturn

Wieczorami na południowym niebie dominuje Saturn. Znajduje się obecnie w konstelacji w okolicach jej najjaśniejszej gwiazdy  – Spiki. Jego pierścienie pochylone są już o około 13 stopni, jednak pełną szerokość osiągną dopiero w 2018 roku.

6 maja – maksimum Eta Akwaryd

Niestety księżyc jest bliski Pełni więc jego śiwatło utrudni obserwację meteorów. Można się spodziewać około 25 zjawisk w ciągu godziny. Eta Akwarydy to pozostałości erupcji komety Halleya, gdy ta  około 4000 lat temu zbliżyła się do Słońca.

5/6 maja – najjaśniejsza i największa Pełnia od stu lat

SuperMoon

O pierwszej nad ranem 6-ego maja Księżyc w pełni znajdzie się w odległości 356 954 km od środka Ziemi – to największe zbliżenie pełnego Księżyca od stycznia 1912 roku – i dlatego jego rozmiary kątowe będą na niebie największe od tamtego roku. Orbita Księżyca jest nieco eliptyczna a jego odległość od Ziemi może zmieniać się o około 12% – ilustracja pokazuje różnicę wielkości obserwowanej tarczy gdy widzimy Księżyc w perygeum (najbliżej Ziemi) i apogeum (najdalej). Nie należy mylić tego zjawiska z tzw Iluzją Księżycową – pozornie większą tarczą , gdy naszego naturalnego satelitę obserwujemy blisko horyzontu. Mimo to 12% różnicy średnicy przekłada się na aż 30% większą powierzchnię niż wtedy, gdy Pełnia wypada przy apogeum.

22 maja – Chiny, Japonia i USA – obrączkowe zaćmienie Słońca

Choć zaćmienie nie będzie widoczne z Polski, trzymajcie kciuki za dwie ekipy – pierwsza zamierza prowadzić obserwacje z Parku Narodowego Bryce Canyon w USA (prowadzona przez Tomka Czarneckiego – teleskopy.net), druga z Japonii prowadzona przez Jurka Arsobę. Wyprawy są częścią programu wypraw eclipses.eu i tam, miejmy nadzieję, uda się publikować raporty z postępów.

22 maja – dwa bardzo cienkie półksiężyce – Wenus i bliski nowiu Księżyc

Venus and Moon

Jeżeli masz dobry zachodni horyzont i dopisze pogoda możesz spróbować ustrzelić dwa wąskie sierpy – Wenus i Księżyca.

 

źródło Jodrell Bank Centre for Astrophysic

Patrzymy na niebo – kwiecień 2012

Kwiecień 1, 2012 in obserwacje

Wenus odwiedza siedem sióstr.

Co osiem lat Wenus zagląda w okolice Plejad. W tym roku – 3 kwietnia – przejdzie poniżej i na lewo od gromady zbliżając się na odległość pół stopnia do Alcyone. W 2028 roku zaś przejdzie przez samo centrum Plejad.

Młody Księżyc i planety

24 kwietnia tuż po zachodzie Słońca można spróbować dojrzeć Wenus o jasności -4,6 ponad wąskim sierpem  mającego trzy dni Księżyca – ciekawe będzie porównanie faz obu ciał niebieskich. Natomiast 30 kwietnia po zachodzie Słońca Księżyc znajdzie się blisko Marsa (który z kolei będzie wówczas niedaleko gwiazdy Regulus w Lwie).

Saturn w opozycji

Opozycja planety to czas najlepszych obserwacji – 15 kwietnia właśnie w tym położeniu znajdzie się Saturn. Będzie wówczas widoczny wysoko na południowym niebie. A dzięki stosunkowo szerokiemu pochyleniu pierścieni (widocznych pod kątem około 14°) będzie jaśniejszy niż przez kilka kolejnych lat (choć maksymalne pochylenie osiągną dopiero w 2018 roku).

Lyridy

W noc z 22 na 23 kwietnia, dzień po nowiu, wypada maksimum roju meteorów Lyrid z radiantem w Lutni. Choć rój ten zazwyczaj nie jest zbyt aktywny, produkując w maksimum do 15 zjawisk na godzinę, co jakiś czas Ziemia trafia na gęstsze obszary asa pyłu pozostawionego przez kometę Thatcher i – tak jak miało to miejsce w 1982 aktywność wzrasta nawet do 90 zjawisk w ciągu godziny.

 

 

Patrzymy na niebo – marzec 2012

Marzec 1, 2012 in obserwacje

Marzec 2012 to wyjątkowy miesiąc ze względu na taniec planet na niebie. Jego początek znaczy opozycja Marsa (3 marca, choć najbliżej Ziemi będzie 5 marca), co oznacza, że ten okres jest najlepszą okazją do obserwacji Czerwonej Planety. Opozycje Marsa zdarzają się co 2 lata i 2 miesiące, jednak eliptyczny kształt orbit planet i wynikające z tego zmiany położenia względem Ziemi w trakcie kolejnych opozycji powoduje, że miewamy do czynienia z opozycjami oraz – rzadziej Wielkimi Opozycjami, w czasie których ma on średnicę kątową prawie dwukrotnie większą niż w trakcie typowych opozycji. Wielkie opozycje zdarzają się, gdy Mars znajduje się najdalej os Słońca. Ostatnia Wielka Opozycja miała miejsce 27 sierpnia 2003 roku, kiedy odległość między naszymi planetami wyniosła 56 mln kilometrów, a średnica kątowa Marsa wynosiła nieco ponad 25 sekund łuku. Było to największe zbliżenie od roku 57 617 p.n.e. Następna aż taka okazja zdarzy się dopiero za 284 lata (choć w trakcie Wielkiej Opozycji w 2018 roku Mars osiągnie średnicę kątową 24,3 sekundy łuku). W trakcie tegorocznej opozycji Mars ma średnicę kątową nieco poniżej 14 sekund łuku. Jednak Mars znajduje się dość wysoko na niebie, a to oznacza mniej powietrza zmniejszającego rozdzielczość obrazu. Dzięki temu możemy, korzystając ze średniej wielkości teleskopów (130mm i większych) dostrzec czapę polarną wokół północnego bieguna, jak również  największe struktury topograficzne takie jak Syrtis Major.

 

Początek miesiąca to także czas koniunkcji Jowisza, Wenus, Merkurego i Urana – planety te znajdą się stosunkowo blisko siebie na zachodniej części nieba. Dwie pierwsze dostrzeżemy z łatwością, bowiem są najjaśniejszymi „gwiazdami” na niebie. Natomiast nisko nad horyzontem, tuż po zachodzie Słońca, można próbować odszukać Merkurego korzystając z lornetki. Jeżeli już ci się to uda, spójrz na lewo od Merkurego – w odległości 2 stopni kątowych (cztery średnice Księżyca) możesz dostrzec świecącego z jasnością +5,9 mag Urana.

Pod koniec miesiąca Saturn zajmuje centralne miejsce na niebie – aby dostrzec jego największy księżyc – Tytana – nie potrzebujesz dużego teleskopu. Ale poszukiwanie mniejszych księżyców wymaga newtona o średnicy 200mm lub 150mm refraktora. Warto obserwacje takie prowadzić w okolicach 24 bowiem Księżyc będzie tuż po nowiu i jego światło nie przeszkodzi w obserwacjach. Następnego dnia warto spróbować zaczaić się na zachodnim horyzoncie by złapać bardzo młody Księżyc z widocznym tuż obok niego Jowiszem oraz nieco wyżej – Wenus.

Warto pamiętać że ta pora roku to okres, kiedy wysoko na niebie znajdują się konstelacje Lwa i Panny. A to oznacza najlepszy czas do polowania na ogromną gromadę galaktyk Panny – Virgo Cluster, leżącą wokół granicy pomiędzy tymi konstelacjami.

8 października – maksimum Drakonidów

Październik 7, 2011 in obserwacje

W tym roku o ile tylko pogoda dopisze warto 8 października około 19 – 20 patrzeć na północne niebo – jeżeli sprawdzą się prognozy obserwatorów meteorów może nastąpić burza meteorów – do 1000 zjawisk na godzinę !!

Prelekcja – wykorzystanie detektorów elektronicznych (kamer CCD) do uzyskiwania obrazów ciał niebieskich 5/10/2011

Wrzesień 30, 2011 in PTMA Gliwice

W dniu 5 października 2011 roku (środa) Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii – Oddział Gliwice organizuje w swojej siedzibie prelekcję. Jej tematem będzie wykorzystanie detektorów elektronicznych (kamer CCD) do uzyskiwania obrazów ciał niebieskich dla celów naukowych oraz w astrofotografii. Do wygłoszenia prelekcji zaprosiliśmy pana Adama Popowicza z Instytutu Elektroniki Politechniki Śląskiej.

Po zakończeniu prelekcji zapraszamy na pokaz nieba, który rozpocznie się o godzinie 19.30 na terenie Zespołu Szkół w Kamieńcu, przy ul. Gliwickiej 6. Tematem przewodnim będzie Księżyc po pierwszej kwadrze. Pokaz nieba odbędzie się, jeżeli tylko pozwoli nam pogoda, na boisku szkolnym, z wykorzystaniem sprzętu obserwacyjnego Szkolnego Obserwatorium Astronomicznego im. J. Śniadeckiego oraz udostępnionego przez członków PTMA.

Zapraszamy!

Członkowie PTMA O/Gliwice

Gliwicki Oddział Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii

Miejsce imprezy: G.C.O.P., ul. Jagiellońska 21, Gliwice oraz S.O.A. im. J. Śniadeckiego przy Zespole Szkół w Kamieńcu, ul. Gliwicka 6
Data: 5 października 2011 r.

PRELEKCJA – GODZ. 17.15, GLIWICKIE CENTRUM ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH, GLIWICE, UL. JAGIELLOŃSKA 21
POKAZ – GODZ. 19.30, SZKOLNE OBSERWATORIUM ASTRONOMICZNE IM. JANA ŚNIADECKIEGO PRZY ZESPOLE SZKÓŁ W KAMIEŃCU

Dzień Astronomiczny w Izerskim Parku Ciemnego Nieba

Wrzesień 26, 2011 in Uncategorized

Stóg Izerski, Świeradów-Zdrój – 1.10.2011
WSTĘP DARMOWY
Zapraszamy wszystkich miłośników nocnego, rozgwieżdżonego nieba w sobotę, 1 października 2011 na astronomiczne, rodzinne popołudnie i wieczór na Stogu Izerskim w Świeradowie-Zdroju.
W programie przewidziano wykłady astronomiczne oraz teleskopowe obserwacje nieba i Słońca.

program imprezy
od 16:00
obserwacje Słońca
16.00
Astronomiczne Góry Izerskie
(dr Sylwester Kołomański)
17:00
Piękno nocnego nieba
(mgr Martin Gembec)
18:00
Od piasku do lunety
(mgr Grzegorz Żakowicz)
19:00
Zderzenie Ziemi z planetoidą
(dr Tomasz Mrozek)
19.30 – 22:00
obserwacje obiektów na nocnym niebie

(będzie można zobaczyć planety Jowisz i Uran, kometę Garradd, wiele obiektów mgławicowych (gromady gwiazd, galaktyki, mgławice), spróbować własnych sił w astrofotografii oraz wziąć udział w liczeniu gwiazd na izerskim niebie)
Dodatkowe informacje:

  • wykład „Piękno nocnego nieba” będzie prowadzony w języku czeskim z tłumaczeniem na polski
  • organizatorzy zapewniają teleskopy wysokiej jakości, można przywieźć też własny teleskop
  • samodzielne wykonanie zdjęć nieba przez teleskop wymaga przyniesienia ze sobą lustrzanki cyfrowej
  • obserwacje Słońca i nocnego nieba będą możliwe tylko przy dobrej, bezchmurnej pogodzie
  • w przypadku „nieobserwacyjnej” pogody, po wykładach odbędzie się pokaz filmu dokumentarnego „W niebo wpatrzeni”
  • w czasie trwania imprezy można będzie obejrzeć prezentację amatorskiej astrofotografii
  • astronomiczny dzień w IPCN odbędzie się w ramach imprezy „Dzień otwarty w SKI & SUN” (skisun.pl)

Gdzie odbędzie się impreza?
Impreza odbędzie się w Świeradowie-Zdroju na górze Stóg Izerski, przy górnej stacji kolei gondolowej (współrzędne: 50°53’30″ N, 15°18’35″ E).
Jak dotrzeć na miejsce imprezy?
Ze Świeradowa do górnej stacji kolei gondolowej dostaniemy się pieszo lub rowerem (odległość około 5 km). Możemy też wjechać koleją gondolową (kolej będzie czynna przez cały czas trwania imprezy).
Gdzie zanocować?
Nocować możemy w schronisku „Na Stogu Izerskim” lub w samym Świeradowie (duży wybór hoteli, pensjonatów i kwater prywatnych; łatwo je znaleźć w Izerskiej Bazie Turystycznej www.izerska.pl).
O Izerskim Parku Ciemnego Nieba
Impreza organizowana jest w ramach Izerskiego Parku Ciemnego Nieba (IPCN). Park ten powstał 4 listopada 2009 roku, jako pierwszy park ciemnego nieba w Europie i pierwszy transgraniczny obszar tego typu na świecie. Podobnie jak inne parki ciemnego nieba, IPCN jest miejscem, które przybliża nam problem zanieczyszczenia światłem i daje możliwość obserwowania nocnego nieba pełnego gwiazd. Izerski Park Ciemnego Nieba jest częścią projektu Astro Izery.
www.izera-darksky.eu, www.astro.uni.wroc.pl/astroizery
Organizatorzy imprezy

  • Instytut Astronomiczny Uniwersytetu Wrocławskiego
  • Klub astronomů Liberecka
  • Instytut Astronomiczny Akademii Nauk Republiki Czeskiej
  • Sobiesław Zasada Sp. z o.o. oddział SKI&SUN Świeradów Zdrój (kolej gondolowa)
  • Leśny Kompleks Promocyjny „Sudety Zachodnie”

Patronat medialny
Magazyn turystyczno-krajoznawczy „Góry Izerskie”

 

Dolnośląski Festiwal Nauki – Wrocław 2012

Wrzesień 20, 2011 in Uncategorized

Niestety tym razem pogoda zawiodła. Choć w Gliwicach, i daleko za Opolem, niebo było błękitne i w większości pochmurne gdy jechałem do Wrocławia, za Opolem niebo zaczęło się zaciągać, a gdy dotarłem do Instytutu Astronomicznego było całkowicie zakryte przez grubą warstwę chmur. Po kawie zaserwowanej przez dr. Tomka Mrozka udaliśmy się pod kopułę, jednak gdy pojawili się zwiedzający w drewnianą konstrukcję już tłukł deszcz. Skończyło się więc na sesji pytań i odpowiedzi na temat samego refraktora Uniwersytetu Wrocławskiego oraz różnic w budowie między teleskopami zwierciadlanymi a soczewkowymi. Dobre i to… choć kilkadziesiąt osób mających tego wieczoru nadzieję na spojrzenie dalej niż na spód kopuły raczej pogoda zawiodła

VI OSA 2012 – Galeria

Wrzesień 9, 2011 in OSA 2011

Zdjęcie(a) gości OSA’2012

Nowa strona Ogólnopolskich Spotkań Astronomicznych

Wrzesień 7, 2011 in Uncategorized

Jak widać rozpoczęliśmy prace nad zupełnie nowym serwisem skyparty.pl, czyli oficjalną stroną społeczności OSA. Nowa strona – oparta na WordPress uzupełnionym o BuddyPress może stać się faktycznie stroną naszej społeczności, ponieważ pozwala na dodawanie własnych informacji, komentowanie informacji już zamieszczonych, komunikowanie się między użytkownikami itd. itd. Coś jak „fejsbuk” light i dla nas. Póki co przenosimy jeszcze informacje z archiwalnej strony, którą też gdzieś, jakoś podepniemy w przyszłości, a która na razie jest dostępna tutaj.

VI Ogólnopolskie Spotkania Astronomiczne ORLE 2011

Sierpień 30, 2011 in OSA 2011

Zakończyły się kolejne, szóste już, Ogólnopolskie Spotkania Astronomiczne – spotkanie miłośników astronomii i astronomów pod ciemnym niebem Izerskiego Parku Ciemnego Nieba. Pogoda – dopisała. Co prawda w noc poprzedzającą OSA grzmiało, lało i generalnie było źle – ale już pierwsza noc Spotkań pokazała dlaczego spotykamy się w tym miejscu od pięciu lat. Rozstawione w dolinie Izerki teleskopy pokazywały niebo początkującym miłośnikom, a zaawansowani mogli wymieniać się doświadczeniami, zaglądać w inne teleskopy oraz rejestrować fotograficznie to, co tylko niebo z rozpiętą od horyzontu po horyzont Drogą Mleczną może pokazać. Pierwszej nocy trochę momentami przeszkadzała wilgoć, która zapewne została jeszcze po burzy, ale drugiej nocy nawet po niej nie został ślad.

Dwa szczególne obiekty wyróżniły się wśród obserwowanych w ramach VI OSA 2011: kometa C/2009 P1 (Garradd), w szczególności jej koniunkcja z gromadą Messier 71 oraz supernowa PTF11kly w Galaktyce M101. Poza nimi wizualnie i fotograficznie obserwowane był dziesiątki obiektów Messiera i NGC, planety – Jowisz, Uran i Neptun a nad ranem kurczący się ku nowiowi wąski sierp Księżyca. W ciągu dnia można było również obserwować Słońce przez trzy teleskopy słoneczne (Coronado PST i Lunt CaK). Choć na samej tarczy nie działo się zbyt dużo, to krawędź prezentowała całą gamę rozbudowanych protuberancji.

W ciągu dnia astronomowie Instytutu Astronomicznego Uniwersytetu Wrocławskiego prezentowali wykłady – w tym roku w szczególności ukazujące dorobek ostatnich kilkunastu lat łowców egzoplanet. W sobotę zaś odbył się Polsko-Czeski Piknik Astronomiczny – niestety tu pogoda zawiodła, więc zamiast obserwować wspólnie niebo goście OSA i Pikniku szczelnie zapełnili salę wykładową by skorzystać z Planu B – czyli kolejnych trzech wykładów.

Wypady nad Izerę w krótkich przerwach pomiędzy zajęciami były również okazją to zrobienia niezwykłych zdjęć wezbranej rzeki wypływającej z torfowisk chronionych po obu stronach granicy.